Migraine is zelden het gevolg van een oorzaak. Toch zoeken veel mensen met migraine naar onderliggende factoren die klachten kunnen beïnvloeden. Een daarvan is ijzer. Maar hoe sterk is het verband tussen migraine en ijzertekort werkelijk? En wanneer is het zinvol om hier aandacht aan te besteden?
In deze blog lees je wat we wel en niet weten over migraine en ijzer, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en klinische inzichten.
Wat doet ijzer in het lichaam?
IJzer is een essentieel mineraal en speelt een centrale rol in:
- het transport van zuurstof via hemoglobine
- de energieproductie in cellen (mitochondriën)
- de werking van het immuunsysteem
- de aanmaak en regulatie van neurotransmitters
Omdat migraine samenhangt met prikkelverwerking, energiehuishouding en zuurstofvoorziening van de hersenen, is het logisch dat de rol van ijzer bij migraine wordt onderzocht.
Migraine en ijzertekort: is er een verband?
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er een associatie kan bestaan tussen ijzertekort en migraine, met name bij vrouwen.
Studies laten zien dat:
- ijzertekort (met of zonder bloedarmoede) vaker voorkomt bij mensen met migraine
- lage ferritinewaarden geassocieerd zijn met een hogere migrainefrequentie
- dit verband vooral zichtbaar is bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd
Belangrijk hierbij is de nuance: deze onderzoeken tonen samenhang, geen directe oorzaak-gevolgrelatie. Migraine ontstaat niet door één mineraaltekort.
Overlap tussen klachten van ijzertekort en migraine
Bij een ijzertekort wordt zuurstof minder efficiënt door het lichaam vervoerd. Klachten die hierbij kunnen optreden zijn:
- vermoeidheid en futloosheid
- hoofdpijn of druk in het hoofd
- duizeligheid
- kortademigheid
- concentratieproblemen
- hartkloppingen
Bij mensen met migraine kunnen deze klachten een aanval verergeren of de drempel verlagen, zonder dat ijzer de primaire oorzaak is
Voor wie is het zinvol om ijzer te laten meten?
Niet iedereen met migraine hoeft zijn ijzerstatus te onderzoeken. Het kan wél zinvol zijn bij mensen die:
- hevig menstrueren
- zwanger zijn of recent borstvoeding gaven
- vegetarisch of veganistisch eten
- darmproblemen hebben (zoals coeliakie)
- langdurig maagzuurremmers of aspirine gebruiken
- structureel vermoeid zijn naast migraine
In deze groepen komt een lage ferritinewaarde relatief vaak voor.
Migraine en voeding: de rol van ijzer
Een volwaardig voedingspatroon is altijd de basis. IJzerrijke voedingsmiddelen zijn onder andere:
- vlees, vis en ei
- volkoren granen
- peulvruchten
- noten en zaden
- aardappelen
- groenten en fruit
Dierlijk ijzer wordt beter opgenomen dan plantaardig ijzer. Bij een plantaardig voedingspatroon is het belangrijk om ijzerrijke voeding te combineren met vitamine C, zodat de opname verbetert.
Let op: koffie, thee en zuivel rondom de maaltijd kunnen de ijzeropname verminderen.
IJzer suppleren bij migraine: waarom voorzichtigheid nodig is
Het is niet verstandig om zonder meting ijzersupplementen te gebruiken. Waarom niet?
- een te hoge ijzerinname kan oxidatieve stress verhogen
- ijzerstapeling belast lever en weefsels
- een overschot kan neurologische klachten verergeren
Daarom geldt: eerst meten (ferritine en hemoglobine), daarna pas handelen, bij voorkeur in overleg met een arts.
Migraine vraagt om een bredere aanpak
Migraine is zelden het gevolg van één tekort. IJzer kan een rol spelen, maar altijd in samenhang met andere factoren zoals:
- stressbelasting
- hormonale schommelingen
- slaapkwaliteit
- darmgezondheid
- magnesiumstatus
- bloedsuikerregulatie
Een integrale benadering levert vaak meer inzicht op dan het focussen op één mineraal.
Conclusie: migraine en ijzer in perspectief
Er kan een verband zijn tussen migraine en ijzertekort, vooral bij vrouwen met een lage ijzerstatus. Dat maakt het zinvol om ijzerwaarden te laten controleren bij aanhoudende migraineklachten, maar niet om blind te suppleren.
Migraine vraagt om nuance, context en zorgvuldige keuzes.
10 voedingstips bij Migraine
Wil jij weten wat mij heeft geholpen?
Vraag dan het E-book aan waarin ik je mijn 10 beste voedingstips met je deel:

Marieke de Zwaan (TU Delft, 2001) is systemisch migraine- en voedingscoach. Na een decennium van reizen door Amerika, Australië en Brazilië en een periode van chronische ziekte (migraine en burn-out), transformeerde zij haar gezondheid door voeding, leefstijl en systemisch bewustzijn. Sinds 2012 begeleidt zij mensen die grip willen krijgen op migraine en hun vitaliteit duurzaam willen versterken. Als coach, trainer (familieopstellingen) en spreker inspireerde zij duizenden mensen wereldwijd met lezingen en workshops over voeding, vitaliteit en systemisch werk. Wat haar werk onderscheidt, is het systemische perspectief: migraine wordt niet gezien als losstaand symptoom, maar als signaal binnen een groter geheel van leefstijl, emoties, stress en familiepatronen. Marieke is als migrainecoach onderdeel van het team van PACEA, opgericht door neuroloog Wardell Amerika. Samen organiseren zij maandelijks webinars over migraine en leefstijl.

