Steeds vaker wordt in onderzoek gekeken naar een mogelijk verband tussen vitamine B12 en migraine. Migraine is een complexe aandoening waarbij meerdere factoren een rol spelen, waaronder voeding. Bepaalde voedingsstoffen, zoals vitamine B12, zouden mogelijk invloed kunnen hebben op de frequentie of intensiteit van migraineaanvallen.
In deze blog ontdek je wat vitamine B12 is, hoe een tekort kan ontstaan, welke voedingsmiddelen vitamine B12 bevatten en welke rol deze vitamine mogelijk speelt bij migraine. Meer achtergrondinformatie over migraine en leefstijl vind je op mijn andere pagina.
Wat is vitamine B12 en waarom is het belangrijk?
Vitamine B12 (cobalamine) is een in water oplosbare vitamine die onmisbaar is voor een goede gezondheid. Het speelt een rol bij:
- Zenuwstelsel: helpt bij de aanmaak van myeline, de beschermlaag rond zenuwen
- Energieproductie: draagt bij aan de vorming van rode bloedcellen en het transport van zuurstof
- Stofwisseling: ondersteunt de omzetting van voedingsstoffen en bepaalde lichaamsprocessen
Omdat het lichaam zelf geen vitamine B12 kan aanmaken, moet het worden gehaald uit voeding of supplementen. Dit maakt vitamine B12 van belang voor iedereen, maar de mogelijke link met migraine maakt het extra interessant voor mensen die last hebben van hoofdpijnaanvallen. Meer hierover lees je op Voedingscentrum vitamine B12.
Vitamine B12-tekort en migraine
Het onderwerp vitamine B12 en migraine krijgt steeds meer aandacht. Mogelijke manieren waarop een vitamine B12-tekort samenhangt met migraine zijn onder andere:
Neurotransmitters: vitamine B12 is betrokken bij de aanmaak van serotonine en dopamine, stoffen die invloed hebben op pijnbeleving
Homocysteïne: lage B12-waarden kunnen leiden tot hogere homocysteïnespiegels, wat in sommige studies in verband is gebracht met migraine
Hoewel het verband tussen een vitamine B12-tekort en migraine nog niet volledig bewezen is, kan het zinvol zijn om je B12-status te kennen als je regelmatig last hebt van migraine.
Oorzaken van een vitamine B12-tekort
Een vitamine B12-tekort kan ontstaan om verschillende redenen. Het is belangrijk om te begrijpen dat vitamine B12 een essentiële voedingsstof is die het lichaam niet zelf kan produceren, dus het moet uit voeding worden gehaald.
Een tekort aan vitamine B12 kan meerdere oorzaken hebben, waaronder:
Onvoldoende inname via voeding:
Onvoldoende inname van dierlijke producten (bijvoorbeeld bij veganisten en sommige vegetariërs)
Verminderde opname door spijsverteringsproblemen zoals coeliakie of de ziekte van Crohn
Tekort aan intrinsieke factor, nodig voor opname in de darm
Gevolgen van maag- of darmoperaties
Oudere leeftijd, waarbij maagzuurproductie kan afnemen
Gebruik van bepaalde medicijnen zoals maagzuurremmers
Hoe herken je een vitamine B12-tekort?
Een vitamine B12-tekort kan alleen betrouwbaar worden vastgesteld via bloedonderzoek. Mogelijke stappen:
Het ontdekken of je een vitamine B12-tekort hebt, vereist meestal een medische evaluatie door een gezondheidsprofessional, omdat de symptomen van een tekort niet altijd duidelijk zijn en kunnen variëren van persoon tot persoon.
Hier zijn enkele stappen die je kunt nemen om te achterhalen of je mogelijk een vitamine B12-tekort hebt:
Bloedonderzoek: De meest gebruikelijke manier om een vitamine B12-tekort te diagnosticeren, is door middel van bloedonderzoek. Een arts kan een specifieke test aanvragen om je serum B12-niveaus te meten.
Andere bloedtesten: Naast het meten van B12-niveaus kan een arts andere tests aanvragen om de oorzaak van het tekort te achterhalen. Dit kan onder meer het meten van homocysteïne en methylmalonzuur in het bloed omvatten, aangezien verhoogde niveaus van deze stoffen geassocieerd kunnen worden met een B12-tekort.
Beoordeling van symptomen: Een arts of andere gezondheidsprofessional zal ook vragen stellen over de symptomen die je ervaart, omdat een vitamine B12-tekort verschillende neurologische en andere gezondheidsproblemen kan veroorzaken. Dit kan helpen bij het bevestigen van de diagnose.
Onderliggende oorzaken identificeren: Als een tekort wordt vastgesteld, zal de gezondheidsprofessional proberen de onderliggende oorzaak te achterhalen. Dit kan betrekking hebben op voedingspatronen, spijsverteringsproblemen, medicijngebruik, leeftijd, of andere factoren die de opname of inname van vitamine B12 beïnvloeden.
Het is belangrijk om een vitamine B12-tekort serieus te nemen en professionele begeleiding te zoeken als dat nodig is, omdat het onbehandeld kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen zoals bloedarmoede en neurologische schade.
In welke voeding zit vitamine B12?
Vitamine B12 komt voornamelijk voor in dierlijke producten. Hier zijn enkele voedingsmiddelen die rijk zijn aan vitamine B12:
- Vlees: Vooral rundvlees, lever en lamsvlees bevatten aanzienlijke hoeveelheden vitamine B12.
- Vis: Vette vissoorten zoals zalm, makreel, tonijn, en sardines zijn goede bronnen van vitamine B12.
- Schaal- en schelpdieren: Mosselen, oesters en krab bevatten vitamine B12.
- Eieren: Eieren, met name de dooiers, bevatten vitamine B12.
- Zuivelproducten: Melk, yoghurt en kaas bevatten vitamine B12.
- Pluimvee: Kip en kalkoen bevatten ook vitamine B12, zij het in kleinere hoeveelheden dan rood vlees.
Let op: de kwaliteit van de voeding bepaalt of het gezondheidsvoordeel op gaat. Koop daarom zoveel mogelijk lokaal en bij voorkeur biologisch(-dynamisch).
Het is belangrijk op te merken dat vitamine B12 niet van nature voorkomt in plantaardige voedingsmiddelen, tenzij ze zijn verrijkt met synthetische vitamine B12.
Maar let op: industrieel vervaardigde, plantaardige voeding met synthetische toevoegingen is gezien o.a. de toevoegingen en productiemethode veelal niet in het belang van je gezondheid.
Vitamine B12-supplementen
Voor mensen die via voeding onvoldoende vitamine B12 binnenkrijgen, kunnen supplementen een optie zijn. Dit geldt vaak voor veganisten, vegetariërs of mensen met opnameproblemen.
Let op bij de keuze:
Deze supplementen dienen te beschikken over een optimale opneembaarheid en werkzaamheid, minimaal gebruik van hulpstoffen, vrij van onnodige toevoegingen en allergenen en voldoen aan alle veiligheidsnormen en controles. Goedkoop is in dit geval veelal duurkoop.
Bij migraine en vitamine B12 is het verstandig om suppletie altijd af te stemmen met een deskundige. Neem CONTACT met ons op als je advies wil over kwalitatief hoogwaardige B12 supplementen.
Vitamine B12 en een plantaardig dieet
Het kan een uitdaging zijn om voldoende vitamine B12 binnen te krijgen met een volledig plantaardig (veganistisch) voedingspatroon zonder suppletie, omdat vitamine B12 van nature voorkomt in dierlijke producten. Voor wie volledig plantaardig eet en toch voldoende vitamine B12 wil binnenkrijgen, zijn er enkele opties:
Voedingsgist (nutritional yeast): Voedingsgist is een populaire smaakmaker onder veganisten en bevat vaak vitamine B12. Het heeft een kaasachtige smaak en kan worden gebruikt in sauzen, soepen, en als topping op gerechten. Zorg ervoor dat je een voedingsgistproduct kiest dat is verrijkt met vitamine B12.
Zeewier en algen: Sommige zeewieren en algen bevatten vitamine B12. Nori, een type zeewier dat wordt gebruikt om sushi in te wikkelen, kan kleine hoeveelheden vitamine B12 bevatten. Er zijn ook supplementen met B12 die zijn afgeleid van algen, maar de effectiviteit van algen-B12 voor het aanvullen van een B12-tekort is niet volledig vastgesteld.
Maar let op: sommige plantaardige voedingsmiddelen zijn verrijkt met synthetische vitamine B12. Dit omvat verrijkte ontbijtgranen, plantaardige melk (zoals amandel- of sojamelk), vleesvervangers en gistextract (zoals voedingsgist). Mijn advies is, zoals eerder vermeld, om in het belang van je algehele gezondheid hier zoveel mogelijk van af te blijven.
Het is sterk aanbevolen voor veganisten om regelmatig hun B12-status te controleren via bloedonderzoek en indien nodig B12-supplementen te nemen.
Professionele begeleiding bij vitamine B12 en migraine
Een deskundige kan helpen bij het beoordelen van je B12-status en voedingspatroon. Denk aan:
Orthomoleculair therapeut
Klinisch PNI-therapeut
Natuurgeneeskundig arts
Voedingsdeskundige
Zij kunnen adviseren over voeding, suppletie en leefstijl, afgestemd op jouw situatie. Plan hier een consult voor individuele migrainebegeleiding:
Conclusie vitamine B12 en migraine
Het verband tussen vitamine B12 en migraine wordt onderzocht, maar is nog niet volledig bewezen. Wel staat vast dat vitamine B12 essentieel is voor het zenuwstelsel, energiehuishouding en stofwisseling.
Voor mensen met migraine kan het waardevol zijn om, in overleg met een professional, de B12-status te controleren en te zorgen voor een gezonde inname via voeding of hoogwaardige supplementen.

Marieke de Zwaan (TU Delft, 2001) is systemisch migraine- en voedingscoach. Na een decennium van reizen door Amerika, Australië en Brazilië en een periode van chronische ziekte (migraine en burn-out), transformeerde zij haar gezondheid door voeding, leefstijl en systemisch bewustzijn. Sinds 2012 begeleidt zij mensen die grip willen krijgen op migraine en hun vitaliteit duurzaam willen versterken. Als coach, trainer (familieopstellingen) en spreker inspireerde zij duizenden mensen wereldwijd met lezingen en workshops over voeding, vitaliteit en systemisch werk. Wat haar werk onderscheidt, is het systemische perspectief: migraine wordt niet gezien als losstaand symptoom, maar als signaal binnen een groter geheel van leefstijl, emoties, stress en familiepatronen. Marieke is als migrainecoach onderdeel van het team van PACEA, opgericht door neuroloog Wardell Amerika. Samen organiseren zij maandelijks webinars over migraine en leefstijl.

